Συνέντευξη του νέου δημάρχου Αγλαντζιάς Χαράλαμπου Πετρίδη: «Στόχος η επιτάχυνση των έργων στις λεωφόρους»

Ο νέος δήμαρχος Αγλαντζιάς Χαράλαμπος Πετρίδης συνοψίζει τις βασικές του προτεραιότητες σε τρεις προγραμματικούς άξονες: τη βελτίωση της καθημερινότητας στην πόλη και της εξυπηρέτησης στο Δήμο, την ουσιαστική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του δημότη με έργα πνοής και τη δημιουργία βιώσιμης οικονομικής προοπτικής για την Αγλαντζιά. Σε αυτούς τους άξονες, τονίζει, συμπεριλαμβάνονται και πράσινοι στόχοι, όπως η εκστρατεία για μείωση της πλαστικής σακούλας και το ‘‘Πληρώνω ό,τι πετώ’’.

 

Συνέντευξη στον Χαράλαμπο Ευσταθίου

 

 

κ. Πετρίδη, παρατηρήθηκαν καθυστερήσεις στην ανάπλαση κεντρικών λεωφόρων στον δήμο με αποτέλεσμα αυτή τη στιγμή χιλιάδες Αγλαντζιώτες  να ταλαιπωρούνται καθημερινά. Τι έχετε να πείτε στους δημότες; Πιστεύετε ότι το συγκεκριμένο έργο θα λύσει το κυκλοφοριακό πρόβλημα και την ίδια ώρα δεν θα δημιουργήσει άλλα προβλήματα, όπως η έλλειψη χώρων στάθμευσης και ο μαρασμός των επιχειρήσεων;

 

Πέραν από τα γνωστά σοβαρά προβλήματα που προκύπτουν από την ανασκαφή μεγάλης έκτασης των πιο λεωφόρων που αναφέρετε – όπως η οικονομική επίπτωση στις επιχειρήσεις, η δυσκολία δημοτών στην πρόσβαση στις οικίες τους, η δημιουργία κυκλοφοριακής δυσκολίας κλπ – από τη μελέτη του σχεδιασμού των νέων λεωφόρων φαίνεται ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν υπάρχει πρόνοια για πολύ σημαντικές παραμέτρους του έργου, όπως ο σχεδιασμός πεζοδρομίων με μεγαλύτερο πλάτος από δύο μέτρα, που είναι το πλάτος που χρησιμοποιείται σε δευτερεύοντες δρόμους και όχι σε εμπορικούς. Με τον τρόπο που εκσυγχρονίζονται οι λεωφόροι επηρεάζονται αρνητικά αρκετά ακίνητα και ιδιαίτερα καταστήματα. Απαιτείται ο σχεδιασμός παρόδιων χώρων στάθμευσης με ελάχιστο πλάτος 2,50μ., όπως είναι το διεθνές πρότυπο και όχι όπως συμβαίνει εδώ με πλάτος 1.80μ.- 2.00μ. Σχεδιασμός λεκανών για δενδροφυτεύσεις κατά μήκος των εμπορικών δρόμων της Αγλαντζιάς, ώστε να προσφέρεται σκιά στους πεζούς και στους χώρους στάθμευσης των πελατών των καταστημάτων.

 

Στόχος μας από την αρχή της εκλογής μου είναι η επιτάχυνση των κατασκευαστικών έργων. Γι’ αυτό το λόγο, σε αλλεπάλληλες συσκέψεις που έγιναν με τον εργολάβο του έργου, ζητήσαμε  όπως γίνουν προσπάθειες για άμεση επίσπευση των εργασιών και άμεση παράδοση τμημάτων του έργου στην κυκλοφορία ο εργολάβος του έργου δεσμεύτηκε όπως προσπαθήσει, για όσο το δυνατό, στην απάμβλυνση των προβλημάτων που δημιουργούνται και την παράδοση τμήματος του έργου πολύ σύντομα. Ήδη έχει παραδοθεί ένα μικρό μέρος στην κυκλοφορία. Στις συσκέψεις μάς έχουν απασχολήσει και άλλα θέματα που σχετίζονται με το σχεδιασμό των έργων. Ο Δήμος Αγλαντζιάς έχει ζητήσει και σύντομα θα έχει συνάντηση με τη Διευθύντρια του Τμήματος Δημοσίων Έργων, κα Χρυστάλλα Μαλλούππα. Στόχος είναι να εξεύρουμε από κοινού λύσεις σε προβλήματα που υπάρχουν ή έχουμε εντοπίσει.

 dromos-aglantzia

Μετά την εκλογή σας ποιες είναι οι βασικές σας προτεραιότητες;

Έχω συνοψίσει τις βασικές μου προτεραιότητες σε τρεις προγραμματικούς άξονες: τη βελτίωση της καθημερινότητας στην πόλη και της εξυπηρέτησης στο Δήμο, την ουσιαστική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του δημότη με έργα πνοής και τη δημιουργία βιώσιμης οικονομικής προοπτικής για την Αγλαντζιά.

Θεωρώ ότι η πολιτική του Δήμου πρέπει να είναι αποτέλεσμα δημοκρατικών διαδικασιών και ανοικτής συζήτησης. Πιστεύω στη συναίνεση και τη σύνθεση ως προς την παραγωγή των αναγκαίων πολιτικών για την πόλη μας. Χρειάζεται πολλή προσπάθεια για να ανταποκρινόμαστε με ταχύτητα και ευελιξία, όπως προστάζουν οι σημερινές συνθήκες. Την ίδια στιγμή θα εργασθώ στις αξίες της διαφάνειας, της αξιοκρατίας και πάνω από όλα της ενότητας. Στόχος μας παραμένει η αποτελεσματικότητα και η ανταποδοτικότητα: να έχει ο δημότης την αίσθηση ότι απολαμβάνει αξιόπιστες και σύγχρονες υπηρεσίες, δίκαιες σε σχέση με τις εισφορές του.

Παράλληλα, πρέπει να φέρουμε μπροστά το θέμα της διαρκούς, ανοικτής επικοινωνίας με τους πολίτες: να δημιουργήσουμε ένα μόνιμο κανάλι ενημέρωσης με τους πολίτες, τόσο με τη δημοτική υπηρεσία αλλά και με εμένα προσωπικά. Με σοβαρότητα, αξιοποίηση των μεγάλων δυνατοτήτων του Δήμου μας και σκληρή δουλειά μπορούμε να οργανώσουμε την Αγλαντζιά σε νέες βάσεις, ώστε να καταστεί ένας σύγχρονος, ευρωπαϊκός Δήμος, αντάξιος των προσδοκιών των πολιτών της.

Για μια καθαρή Αγλαντζιά απαιτείται επανασχεδιασμός και αποτελεσματική αναδιοργάνωση της υπηρεσίας καθαριότητας, για να φτάνει αποτελεσματικά σε κάθε γωνιά της πόλης. Ενδυνάμωση του προγράμματος της καθαριότητας με συνεχή εποπτεία και έλεγχο. Την ίδια ώρα, απαιτείται σχέδιο για την εφαρμογή του πολεοδομικού σχεδίου, συντήρηση των δρόμων και των πεζοδρομίων. Αποτελεσματικές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις. Δημιουργία πεζοδρόμων και ποδηλατοδρόμων και νέων χώρων στάθμευσης. Αποπεράτωση των καθυστερούμενων έργων, όπως τα αποχετευτικά και αντιπλημμυρικά. Ενίσχυση της αστυνόμευσης. Εντατικοποίηση των περιπολιών των τροχονόμων του Δήμου και υποστήριξη με πιο αποτελεσματικούς τρόπους του περιορισμού της παράνομης στάθμευσης.  Άμεση ανταπόκριση στα παράπονα των δημοτών. Παροχή ελεύθερου WiFi σε όλη την πόλη.

Για μια Αγλαντζιά που προοδεύει θα γίνει μακρόπνοος οικονομικός προγραμματισμός και διεκδίκηση νέων πηγών εσόδων. Ορθολογιστική διαχείριση της δημοτικής περιουσίας. Οικονομικά, πολεοδομικά και άλλα κίνητρα για την αναζωογόνηση υποβαθμισμένων περιοχών. Κίνητρα στήριξης της επιχειρηματικότητας για την αναζωογόνηση της τοπικής αγοράς. Επίσης απορρόφηση κονδυλίων από τη Ευρωπαϊκή Ένωση για την πράσινη και βιώσιμη ανάπτυξη. Συμπράξεις με τα Πανεπιστήμια και τα Ιδρύματα της πόλης. Άμεση αναβάθμιση του φωτισμού σε γραμμικά πάρκα και παιδικές χαρές και αντικατάσταση λαμπτήρων οδικού φωτισμού με λαμπτήρες LED, κι εδώ αξίζει να τονιστεί ότι η αναμενόμενη εξοικονόμηση ενέργειας υπολογίζεται στο 50%.

Επιδίωξή μου είναι η ταχύτητα και η διαφάνεια. Οι αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου θα δημοσιεύονται στο διαδίκτυο, ενώ θα υπάρξει επιτάχυνση των διαδικασιών και υπηρεσιών που προσφέρει ο Δήμος στην έκδοση πιστοποιητικών, εγκρίσεων, αιτήσεων κλπ.

Στόχος μου η εφαρμογή συστημάτων πιστοποίησης ISO των υπηρεσιών μας για την αναβάθμιση του επιπέδου εξυπηρέτησης και της ποιότητας υπηρεσιών που απολαμβάνει ο δημότης. Επίσης και η ηλεκτρονική διακυβέρνηση, με τη χρήση της τεχνολογίας για επικοινωνία με τους Δημότες και εισαγωγή διαρκούς ανοικτής γραμμής για ανταλλαγή απόψεων μαζί τους.

Η Αγλαντζιά της αλληλεγγύης είναι ακόμη ένας πολύ σημαντικός στόχος. Και εδώ εννοώ τα εξής:

–           Έμπρακτη στήριξη σε αυτούς που την έχουν ανάγκη: Στήριξη των εργαζόμενων μητέρων με μικρά παιδιά μέσα από την ενίσχυση των βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών.

–           Μείωση ή απαλλαγή δημοτικής φορολογίας σε άπορους και αναξιοπαθούντες συνδημότες μας.

–           Ενίσχυση των προγραμμάτων κοινωνικής πολιτικής του Δήμου μας και έμπρακτη συμπαράσταση σε κάθε συμπολίτη μας που το έχει ανάγκη. Στήριξη ηλικιωμένων, παιδιών, εργαζόμενων μητέρων, μονογονεϊκών και πολύτεκνων οικογενειών.

–           Προσπελάσιμος Δήμος και προσβασιμότητα στα άτομα με ειδικές ανάγκες και αναπηρίες (ΑΜΕΑ).

–           Δημιουργία Κέντρων Προστασίας και Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών: για παιδιά εργαζόμενων γονιών/κηδεμόνων προσχολικής και σχολικής ηλικίας από 5 μέχρι 11 ετών.

Θέλω μια  Αγλαντζιά του πολιτισμού και της ψυχαγωγίας. Υποστήριξη και ενδυνάμωση του πολιτιστικού τομέα με έμφαση στην ανάδειξη των πνευματικών ανθρώπων, καλλιτεχνών και δημιουργών που είναι δημότες Αγλαντζιάς. Στόχος είναι η δημιουργία Κέντρου Τεχνών σε στεγασμένο, άνετο χώρο, με τον κατάλληλο τεχνικό εξοπλισμό για τη φιλοξενία θεατρικών και χορευτικών παραστάσεων, μουσικών συναυλιών, εκθέσεων, διαλέξεων κλπ που θα αποφέρει έσοδα από την ενοικίαση του σε τρίτους, ενώ μπορεί να καταστεί πόλος έλξης, αυξάνοντας την επισκεψιμότητα της πόλης μας.  Παράλληλα, ένα τέτοιο Κέντρο Τεχνών θα προσελκύει δημιουργούς και θα φέρνει σε επαφή και επικοινωνία τους δημότες της Αγλαντζιάς με ανθρώπους της τέχνης, των γραμμάτων και των επιστημών. Επίσης θα γίνεται αξιοποίηση των υφιστάμενων υπαίθριων και στεγασμένων χώρων που διαθέτει ο Δήμος για εκδηλώσεις για τη γυναίκα, το παιδί, τον πολιτισμό και την ιστορία μας. Έγκαιρος προγραμματισμός και χρηματοδότηση εκδηλώσεων, χορηγικές συνεργασίες.

 

 

Όσον αφορά το περιβάλλον ποια έργα δρομολογούνται;

Τα δύο βασικά περιβαλλοντικά έργα που δρομολογούνται είναι η εκστρατεία του Δήμου Αγλαντζιάς για τη μείωση της πλαστικής σακούλας και το ‘‘Πληρώνω ό,τι πετώ’’. Ο σκοπός της περιβαλλοντικής εκστρατείας του Δήμου Αγλαντζιάς για το έτος 2017 «Λέμε αντίο στην πλαστική σακούλα. Εσύ;» είναι η μείωση της χρήσης λεπτής πλαστικής σακούλας μεταφοράς στην επικράτεια του Δήμου Αγλαντζιάς, μέσα από την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση δημοτών, μαθητών, φοιτητών και πωλητών προϊόντων για τις επιπτώσεις στο περιβάλλον από τη χρήση πλαστικής σακούλας και την έναρξη ανοικτού διαλόγου με όλους τους ενδιαφερόμενους για αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων. Ομάδες στόχοι είναι, μεταξύ άλλων, οι Δημότες Αγλαντζιάς (συνταξιούχοι, ζευγάρια, γονείς με παιδιά-οικογένειες), μαθητές και εκπαιδευτικοί των Δημοτικών Σχολείων της Αγλαντζιάς, φοιτητές του Πανεπιστημίου Κύπρου, τοπικοί πωλητές προϊόντων, οι οποίοι διαθέτουν προϊόντα στην αγορά παράλληλα με τη διάθεση λεπτής πλαστικής σακούλας μεταφοράς στο κοινό (όπως υπεραγορές, φούρνοι, φαρμακεία, περίπτερα, καταστήματα ένδυσης/υπόδησης, βιβλιοπωλεία κ.λπ).

 

Πιο συγκεκριμένα, οι στόχοι της εκστρατείας είναι η ενημέρωση και η συνειδητοποίηση για την ανάγκη και τη σημασία μείωσης της χρήσης λεπτών σακουλών μεταφοράς. Η ευαισθητοποίηση για τις δυσμενείς συνέπειες στο περιβάλλον, ειδικά στα θαλάσσια οικοσυστήματα που προκαλούνται από την υπερβολική χρήση πλαστικής σακούλας. Η ενημέρωση για την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθετική ρύθμιση της κατανάλωσης λεπτής πλαστικής σακούλας μεταφοράς.

Η έναρξη ανοικτού διαλόγου με όλους τους ενδιαφερόμενους για αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων για τη μεταφορά των αγορών των καταναλωτών.

 

Όσον αφορά το «Πληρώνω ό,τι Πετώ – Pay As You Through, διαβάζοντας τα σημεία των καιρών και στην προσπάθεια για δικαιότερη κατανομή του κόστους της περισυλλογής σκυβάλων, εν αναμονή των υψηλών χρεώσεων από τη χρήση των Ολοκληρωμένων Μονάδων Διαχείρισης Αποβλήτων, ο Δήμος Αγλαντζιάς έχει υλοποιήσει μετά από σοβαρή μελέτη, πιλοτικό σύστημα «Πληρώνω ό,τι πετώ». Η μελέτη των διεθνών πρακτικών και η βιβλιογραφία κατέδειξε σοβαρά πλεονεκτήματα για τη χρήση συστήματος PAYT, με το βάρος ή ζύγιση των κάδων. Σε κάθε κάδο υπάρχει εγκατεστημένος ένας μικροεπεξεργαστής (microchip), ο οποίος συνδέει τον κάδο με τη διεύθυνση.  Η διεύθυνση είναι ακίνητο στο οποίο διαμένει κάποιο φυσικό πρόσωπο. Το σκυβαλοφόρο ενσωματώνει σύστημα ζύγισης και λογισμικό εγκατεστημένο σε αυτό. Ζυγίζει τον κάδο δύο φορές. Μια φορά μόλις το σηκώσει (βάρος κάδου μαζί με σκύβαλα) και μια φορά την ώρα που κατεβάζει τον κάδο. Έτσι υπολογίζει το καθαρό βάρος του κάδου. Στο σύστημα (on board) καταγράφεται το καθαρό βάρος των σκυβάλων, δηλαδή το βάρος που προκύπτει αφού γίνει η αφαίρεση των δύο.  Μαζί με το βάρος καταγράφεται ο κώδικας των κάδων που διαμένει στο ακίνητο, η μέρα και η ώρα αποκομιδής.  Τα στοιχεία που μαζεύονται κάθε φορά στέλνονται με GPRS στα γραφεία του Δήμου όπου και αποθηκεύονται για να γίνουν οι χρεώσεις. Δυστυχώς, λόγω των οικονομικών δυσχερειών και της κάθετης αποκοπής της κρατικής χορηγίας, το πρόγραμμα αναστάληκε τα τελευταία χρόνια. Προσπάθεια μας η εφαρμογή του προγράμματος το συντομότερο δυνατό.

 

Αναγκαία και η προώθηση της πράσινης ανάπτυξης, με τη δημιουργία νέων χώρων πρασίνου και με την αναβάθμιση των υφιστάμενων. Υλοποίηση μέτρων περιορισμού των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και εφαρμογή μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας. Επίσης και η μέριμνα για τα ζώα. Στόχος είναι να μειωθεί ο αριθμός των αδέσποτων ώστε, μακροπρόθεσμα, να ελεγχθεί ο πληθυσμός τους. Ο σχεδιασμός και δημιουργία συλλογικών προγραμμάτων στειρώσεων και υιοθεσιών για αδέσποτα ζώα. Η Ενεργή και άμεση συνεργασία με ιδιώτες κτηνιάτρους για την πρακτική εφαρμογή της πρόνοιας του περί Σκύλων Νόμου 184(Ι)2002 για υποχρεωτική ηλεκτρονική σήμανση των σκύλων. Η συνεργασία με εθελοντές/δημότες και φορείς για την ορθή καταγραφή των ζώων. Ενημερωτικές ημερίδες αναφορικά με τις νομοθεσίες, τα καθήκοντα αλλά και τις υποχρεώσεις των δημοτών που έχουν ζώα. Δημιουργία ειδικά διαμορφωμένων χώρων όπου οι φιλόζωοι θα μπορούν να παίρνουν τα ζώα τους για βόλτα. Δημιουργία σύγχρονων χώρων κράτησης αδέσποτων ζώων σύμφωνα με ευρωπαϊκά πρότυπα, στη βάση του περί Σκύλων Νόμου 184(Ι)2002. Τέλος, εγκατάσταση περισσότερων καλάθων για απορρίμματα των σκύλων.

 

 

Συνέντευξη στην «ΠΑ» του Υφυπουργού παρά τω Προέδρω: «Η μεταρρύθμιση θα συνεχιστεί μέχρι το τέλος»

Ο κ. Πετρίδης, ο «άνθρωπος της δημόσιας μεταρρύθμισης», παραχώρησε τη συνέντευξη στην «ΠΑ» μετά την πικρή γεύση που του άφησε πρόσφατα η καταψήφιση από τη Βουλή των πέντε νομοσχεδίων που κατέθεσε. «Αν περνούσαν τα νομοσχέδια θα έλεγα ότι αυτή θα ήταν η μεγαλύτερη μεταρρύθμιση», ομολογεί, λέγοντας με νόημα πως όσο περισσότερο προσπαθείς να διαταράξεις το κατεστημένο τόσο και ισχυρότερες οι αντιδράσεις του». Ωστόσο λέει πως δεν παραδίδει τόσο εύκολα τα όπλα. Τονίζει ότι το πρόγραμμα αλλαγών της κυβέρνηση θα συνεχιστεί μέχρι το τέλος.  Μεταξύ άλλων, ο Υφυπουργός παρά τω Πρόεδρω μιλά για την πορεία της οικονομίας, αλλά και για την πράσινη ανάπτυξη.

 

Συνέντευξη στον Παύλο Νεοφύτου

 

κ. Πετρίδη, πότε αναμένετε να ολοκληρωθεί η μεταρρύθμιση του Δημοσίου τομέα;

Υπήρξε ένα μεγάλο πισωγύρισμα με την καταψήφιση από τη βουλή των νομοσχεδίων που αφορούσαν την πάταξη της γραφειοκρατίας και το ρουσφέτι, δηλαδή το νέο σύστημα προαγωγών, το νέο σύστημα αξιολόγησης και τον νέο τρόπο λειτουργίας της ΕΔΥ. Καταψηφίστηκε επίσης το νομοσχέδιο που αφορούσε την προσπάθεια χαλιναγώγησης του κρατικού μισθολογίου. Από εκεί και πέρα εμείς δεν θα τα παρατήσουμε, θα συνεχίσουμε να καταθέτουμε προτάσεις. Η μεταρρύθμιση είναι μια συνεχής διεργασία. Τα πράγματα πρέπει πάντα να αλλάζουν, και δεν πρέπει να περιμένουμε να κάνουμε την προσπάθεια κάθε 50 χρόνια, όταν ήδη το σύστημα έχει χρεοκοπήσει. Αυτό είναι που πάθαμε, αλλά φαίνεται να μην μαθαίνουμε εύκολα από τα λάθη μας.

 

Ακούγεται ότι είναι καλύτερο να μην προχωρήσουμε σε μεταρρύθμιση εάν προκύψει λύση του Κυπριακού. Ποιο το σχόλιό σας;

Πραγματικά αδυνατώ να κατανοήσω  αυτή την λογική. Νομίζω αυτά είναι μάλλον δικαιολογίες από αυτούς που πραγματικά βολεύονται με το κατεστημένο. Βαρέθηκα να ακούω δικαιολογίες για να μην προχωρήσει μπροστά αυτός ο τόπος. Δηλαδή η πρόταση είναι να μείνουμε πίσω εγκλωβισμένοι στον αναχρονισμό και στις τριτοκοσμικές διαδικασίες επειδή θέλουμε να λύσουμε το Κυπριακό; Πρέπει για παράδειγμα να μείνουμε με το ρουσφέτι και να μην θεσμοθετήσουμε εξετάσεις και αντικειμενικές διαδικασίες για τον κάθε προϊστάμενο στο δημόσιο επειδή διεξάγονται διαπραγματεύσεις για λύση του Κυπριακού; Η λύση δεν θα εμπεριέχει και ρύθμιση για το πώς και με ποιες διαδικασίες θα γίνονται οι προαγωγές: Όλοι οι Υπουργοί να σταματήσουν το έργο τους λόγω της προσπάθειας λύσης; Αντίθετα, όσο περισσότερο διορθώσουμε τα κακώς έχοντα από τώρα, τόσο πιο έτοιμοι θα είμαστε να λειτουργήσουμε σε ένα πραγματικά σύγχρονο και ευρωπαϊκό κράτος με την λύση του Κυπριακού.

 

Ποια θεωρείτε ως τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση που ως Κυβέρνηση επιφέρατε μέχρι στιγμής;

Έγιναν πολλά. Αν ήταν να καταδείξω τα πέντε κυριότερα θα έλεγα η εισαγωγή του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού των δημοσίων υπαλλήλων, η ιδιωτικοποίηση του Λιμανιού της Λεμεσού, η εισαγωγή της κινητικότητας στον δημόσιο τομέα, και η μεταρρύθμιση στην αλλαγή των δομών και των θεσμών που αφορούν την φορολογία και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Αν περνούσαν τα 5 νομοσχέδια τα οποία κατέθεσα στη βουλή θα έλεγα ότι αυτή θα ήταν η μεγαλύτερη μεταρρύθμιση, αλλά δυστυχώς μέχρι σήμερα αυτό δεν κατέστη εφικτό, όσο περισσότερο προσπαθείς να διαταράξεις το κατεστημένο τόσο και ισχυρότερες οι αντιδράσεις του. Το πρόγραμμα αλλαγών της κυβέρνησης όμως θα συνεχιστεί μέχρι το τέλος.

(περισσότερα…)

«Κίνδυνος να μην υπάρχουν λείψανα το 2017» – Ο Επίτροπος Προεδρίας Φώτης Φωτίου μιλά στην «ΠΑ» για το θέμα των αγνοουμένων 

 

Την επιτακτική ανάγκη η Τουρκία να δώσει δείγματα αναθεώρησης της μέχρι τώρα αρνητικής στάσης της στην επίλυση του προβλήματος των αγνοουμένων μας, υπογραμμίζει ο Επίτροπος Προεδρίας Φώτης Φωτίου, στη συνέντευξή του στην «ΠΑ». Την ίδια ώρα ο Επίτροπος για θέματα αγνοουμένων προειδοποιεί πως λόγω κυρίως της τουρκικής αδιαλλαξίας είναι ορατός ο κίνδυνος να μην υπάρχουν λείψανα το 2017 στο ανθρωπολογικό εργαστήριο. «Είναι τραγικό ότι τα τελευταία δυο χρόνια υπάρχει δραματική μείωση στον αριθμό των λειψάνων Ελληνοκυπρίων που εντοπίζονται κατά τις εκταφές στις κατεχόμενες περιοχές», σημειώνει με προβληματισμό, πληροφορώντας μας πως μέχρι στιγμής, σε διάστημα δέκα χρόνων, έχει ταυτοποιηθεί μόνο το 1/3 των λειψάνων των Ελληνοκυπρίων και Ελλαδιτών αγνοουμένων. Ο κ. Φωτίου σχολιάζει επίσης την παροχή πληροφοριών από τον κόσμο, καθώς και την πρόσφατη απόφαση για να μελετηθούν τα αρχεία της ΟΥΝΦΙΚΥΠ και

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΠΑΥΛΟΣ ΝΕΟΦΥΤΟΥ

 

κ. Φωτίου, προ μηνών είπατε ότι το 2016 είναι μια χρονιά καθοριστική για τους αγνοουμένους. Όντως είναι;

 

Θα ήθελα πρώτιστα να τονίσω ότι το θεωρώ απαράδεκτο αλλά και απάνθρωπο να υπάρχουν οικογένειες αγνοουμένων που εξακολουθούν να βιώνουν καθημερινά το μαρτύριο της αβεβαιότητας της τύχης των αγαπημένων τους.  Οι οικογένειες της περιόδου 1963-64 για πέραν του μισού αιώνα, ενώ οι οικογένειες των αγνοουμένων της τουρκικής εισβολής για πέραν των 4 δεκαετιών.

Το πρόγραμμα εκταφών και αναγνώρισης λειψάνων της ΔΕΑ άρχισε την περίοδο 2005-2006 και συνεχίζεται.  Μέχρι στιγμής, σε διάστημα δέκα χρόνων, έχουν ταυτοποιηθεί λείψανα, μέρος λειψάνων ή μεμονωμένα οστά που αφορούν περίπου μόνο το 1/3 των υποθέσεων των Ελληνοκυπρίων και Ελλαδιτών αγνοουμένων.

Η κατάσταση αυτή δεν μπορεί και δεν πρέπει να συνεχιστεί. Ο χρόνος είναι αδυσώπητος. Οι περισσότεροι γονείς έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο της ζωής τους και αυτοί που έχουν απομείνει, τα παιδιά και οι σύζυγοι, φέρουν τα σημάδια και τα τραύματα που τους προκαλεί καθημερινά η αγωνία και ο εμπαιγμός του ισχυρού.

Είναι τραγικό ότι τα τελευταία δυο χρόνια υπάρχει δραματική μείωση στον αριθμό των λειψάνων Ελληνοκυπρίων που εντοπίζονται κατά τις εκταφές στις κατεχόμενες περιοχές. Ο κίνδυνος να μην υπάρχουν λείψανα το 2017 στο ανθρωπολογικό εργαστήριο είναι ορατός. Επείγει η λήψη μέτρων από πλευράς της ΔΕΑ ώστε να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το πρόγραμμα.  Ενόψει και των εξελίξεων, αρνητικών ή θετικών, στις προσπάθειες επίλυσης του πολιτικού προβλήματος, θεωρώ ότι το 2016 θα είναι καθοριστικό για την πορεία των προσπαθειών επίλυσης του προβλήματος.  Δεν υπονοώ ότι πρέπει να υπάρχει σύνδεση του πολιτικού με το ανθρωπιστικό πρόβλημα, δυστυχώς όμως, κάποιοι χρησιμοποιούν και χειρίζονται το θέμα των αγνοουμένων αποκλειστικά και μόνο για αποκόμιση πολιτικών οφελών.

 

Πώς θα μπορούσε κατά τη γνώμη σας η Τουρκία να συνεργαστεί στο θέμα εξακρίβωσης της τύχης των αγνοουμένων;

Θεωρώ ότι το πρόβλημα των αγνοουμένων δεν μπορεί να επιλυθεί χωρίς την αλλαγή στάσης και την ουσιαστική συνεργασία της Τουρκίας.  Μέχρι στιγμής η Τουρκία δεν έχει δώσει δείγματα αναθεώρησης της μέχρι τώρα αρνητικής στάσης της.  Εκτιμώ ότι όλα καταδεικνύουν πως η Τουρκία επιδιώκει με την πάροδο του χρόνου να κλείσει το θέμα των αγνοουμένων, ειδικά σε περίπτωση που έχουμε αρνητική κατάληξη στις προσπάθειες επίλυσης του πολιτικού προβλήματος.  Να μη ξεχνούμε ότι είναι η Τουρκία που δημιούργησε και με απάνθρωπο τρόπο συντηρεί την τραγωδία των Ελληνοκυπρίων αγνοουμένων.  Να μην ξεχνούμε επίσης ότι τον αποτελεσματικό και ουσιαστικό έλεγχο για οτιδήποτε στις κατεχόμενες περιοχές  τον έχει και τον εξασκεί η κατοχική δύναμη.  Εάν πράγματι η Τουρκία αποφασίσει να συνεργαστεί, πεδίο δόξης λαμπρό.  Προσωπικά πιστεύω ότι η πρώτη ένδειξη οποιασδήποτε αλλαγής στάσης από πλευράς της θα σηματοδοτηθεί με την εφαρμογή από μέρους της, της απόφασης του ΕΔΑΔ. Είναι επίσης ο τουρκικός στρατός που γνωρίζει για τους μαζικούς τάφους ελληνοκυπρίων που δημιούργησε μετά από περισυλλογές νεκρών από τα πεδία των μαχών.  Ο τουρκικός στρατός επίσης ευθύνεται και γνωρίζει για τα σημεία επαναταφής των λειψάνων των Ελληνοκυπρίων αγνοουμένων που σκόπιμα μετακινήθηκαν από τους πρωτογενείς χώρους ταφής.  Ας μη ξεχνούμε τις πληροφορίες και τα στοιχεία που υπάρχουν στα αρχεία του τουρκικού στρατού για την τύχη ελληνοκυπρίων αγνοουμένων τόσο στην Κύπρο όσο και στις φυλακές της Τουρκίας όπου μεταφέρθηκαν χιλιάδες αιχμάλωτοι πολέμου.  Είναι πασιφανές ότι όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το πρόγραμμα της ΔΕΑ οφείλονται αποκλειστικά μπορώ να πω, στην άρνηση της κατοχικής δύναμης να συνεργαστεί ουσιαστικά και με ειλικρίνεια για επίλυση της ανθρωπιστικής πτυχής του προβλήματος των αγνοουμένων.

 

Σε ποιο στάδιο βρίσκονται οι προσπάθειες να γίνουν εκταφές μέσα σε στρατιωτικές ζώνες στα κατεχόμενα;

Οι στρατιωτικές ζώνες αποτελούν ακόμα ένα παράδειγμα εμπαιγμού και των απάνθρωπων τακτικισμών που ακολουθεί η κατοχική δύναμη.  Για πάρα πολλά χρόνια αρνούταν την παραχώρηση οποιασδήποτε άδειας για εκταφές στις στρατιωτικές ζώνες.  Πριν από μερικά χρόνια παραχωρούσε 1-2 άδειες λίγο καιρό πριν την συζήτηση του προβλήματος των αγνοουμένων στα πλαίσια του Συμβουλίου της Ευρώπης.  Πρόσφατα, πάλι για σκοπούς τακτικής, αποφάσισε να παραχωρήσει άδεια για εκταφές σε 10 σημεία κάθε χρόνο για τα επόμενα τρία χρόνια.  Παρά την απόφαση αυτή, τα προβλήματα και οι δυσκολίες παραμένουν.  Δεν υπάρχει όπως αντιλαμβάνεστε, απρόσκοπτη πρόσβαση τόσο για εκταφές όσο και για έρευνες εντός των στρατιωτικών ζωνών.  Υπάρχει και πληθώρα άλλων περιορισμών.  Τα αποτελέσματα από τις εκταφές στις στρατιωτικές ζώνες είναι μέχρι στιγμής απογοητευτικά και οι αρχικές μας εκτιμήσεις έχουν, με ένα τραγικό τρόπο, επαληθευθεί. Για 42 χρόνια δεν είχαμε πρόσβαση ούτε γνώση για το τι γινόταν εντός των στρατιωτικών ζωνών.  Παρά την παραχώρηση άδειας για εκταφή ο χώρος προς εκταφή καθορίζεται εκ των προτέρων και είναι περιορισμένος.  Δεν γνωρίζουμε και ούτε είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, χωρίς την συνεργασία του τουρκικού στρατού, τους χώρους ταφής εντός των στρατιωτικών ζωνών και ούτε και είμαστε σε θέση να εξακριβώσουμε κατά πόσο έτυχαν επέμβασης και καταστροφής.  Τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα όμως μιλούν από μόνα τους.

Ο κόσμος στις δύο κοινότητες ανταποκρίνεται στο θέμα παροχής πληροφοριών;

Η ανταπόκριση του απλού πολίτη, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, στις διάφορες εκκλήσεις για παροχή πληροφοριών, σε κάποιες περιπτώσεις είναι συγκινητική.  Δυστυχώς όμως οι περισσότερες πληροφορίες που διαβιβάζονται είναι πληροφορίες εξ ακοής ή διαδόσεις που κυκλοφορούν σε διάφορα χωριά.  Ο κόσμος πράγματι θέλει να βοηθήσει. Όμως, δεν είναι αυτός ο κόσμος που ευθύνεται για τις εξαφανίσεις και γνωρίζει τους πραγματικούς χώρους ταφής.  Πρέπει να υπάρξει επιτέλους ουσιαστική συνεργασία και βοήθεια από την Τουρκία και από αυτούς που πραγματικά γνωρίζουν στα κατεχόμενα.  Οι εξ ακοής πληροφορίες και διαδόσεις που διαβιβάζονται από τον απλό πολίτη οδηγούν τη ΔΕΑ σε άσκοπες και ανεπιτυχείς ανασκαφές.  Το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζεται και στις στατιστικές που δημοσιεύει στην ιστοσελίδα της.  Μόνο σε ένα πολύ μικρό αριθμό χώρων που πραγματοποιούνται ανασκαφές εντοπίζονται οστά.  Επομένως είναι επάναγκες, ενόψει και της δραματικής μείωσης των λειψάνων που εντοπίζονται η Τουρκία να υποδείξει τους πραγματικούς χώρους ταφής που τάφηκαν Ελληνοκύπριοι αγνοούμενοι από τα στρατεύματα της.

 

Έχει ληφθεί απόφαση για να μελετηθούν τα αρχεία της ΟΥΝΦΙΚΥΠ σε σχέση με τη διερεύνηση της τύχης των αγνοουμένων. Σε τι μπορούμε να ελπίζουμε από αυτή την εξέλιξη;

Η Κυβέρνηση και οι υπηρεσίες μας έχουν εντατικοποιήσει τις προσπάθειες για εντοπισμό οποιωνδήποτε πληροφοριών που υπάρχουν σε αρχεία τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό και αφορούν την τύχη αγνοουμένων μας.  Προσωπικά, για το θέμα αυτό είχα αρκετές συναντήσεις τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό με αξιωματούχους διεθνών οργανισμών και κυβερνήσεων.  Έχουν γίνει επίσης κάποιες ενέργειες στα πλαίσια της ΔΕΑ για εξασφάλιση πληροφοριών από διάφορα αρχεία.  Όπως και στο θέμα των στρατιωτικών ζωνών θα διαφανεί στην πορεία κατά πόσο θα υπάρξουν αποτελέσματα.  Το κομβικό σημείο και στην περίπτωση αυτή είναι κατά πόσον θα υπάρξει ουσιαστική, ειλικρινής και πραγματική συνεργασία από πλευράς Τουρκίας. Το κλειδί των αρχείων που υπάρχουν οι πραγματικές πληροφορίες είναι στα χέρια της κατοχικής δύναμης.

 

Πώς αντιμετωπίζονται περιπτώσεις της δεκαετίας του 90, όταν δόθηκαν λανθασμένα οστά σε συγγενείς αγνοουμένων της Ελλάδας;

Το πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας άρχισε το 1999, όταν λήφθηκαν οι αναγκαίες πολιτικές και ανθρωπιστικές αποφάσεις για να δοθούν απαντήσεις έστω και σε μικρό αριθμό οικογενειών, από εκταφές που πραγματοποιήθηκαν σε χώρους που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο της Κυπριακής Δημοκρατίας.  Η απόφαση αυτή λήφθηκε λόγω της άρνησης της τουρκικής πλευράς και της στασιμότητας που επικρατούσε τότε στα πλαίσια της ΔΕΑ.  Η Κυβέρνηση είχε αποφασίσει μονομερείς εκταφές από συγκεκριμένους χώρους στις ελεύθερες περιοχές που είχε ταφεί, στις δύσκολες μέρες του 1974, αριθμός συμπατριωτών μας, ως άγνωστοι.  Είναι γεγονός ότι τις δύσκολες εκείνες μέρες έγιναν λάθη και παραλείψεις, δικαιολογημένα ή μη.  Δυστυχώς το κόστος για τα λάθη αυτά το επωμίστηκαν οι οικογένειες που αναζητούσαν τους δικούς τους. Οι εκταφές έγιναν με στόχο να δοθούν απαντήσεις στις οικογένειες, εκεί που μπορούσαμε να τις εξασφαλίσουμε με δικές μας ενέργειες και πρωτοβουλίες.

Όταν έγιναν οι πρώτες εκταφές εντοπίστηκαν πολλά άλλα λάθη και παραλείψεις που ακολούθησαν τις άτακτες και ανορθόδοξες ταφές που έγιναν στα κοιμητήρια Λακατάμιας και Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.  Για παράδειγμα, την περίοδο 1979-81, πραγματοποιήθηκαν με μη επιστημονικό τρόπο εκταφές λειψάνων από χώρους που έφεραν την ένδειξη ότι είχαν ταφεί Ελλαδίτες αδελφοί μας ως επώνυμοι ή άγνωστοι.  Τα λείψανα που είχαν εκταφεί δόθηκαν σε οικογένειες στην Ελλάδα ως ανήκοντα στα αγαπημένα τους πρόσωπα.  Στην πορεία του προγράμματος διαπιστώθηκε ότι στις οικογένειες αυτές δόθηκαν λανθασμένα λείψανα.  Καταβλήθηκαν τεράστιες προσπάθειες για εξασφάλιση γενετικών δειγμάτων από τις οικογένειες αυτές στην Ελλάδα και για να συναινέσουν να επιστρέψουν τα λείψανα στην Κύπρο για επιστημονικές εξετάσεις.  Έχουμε σχεδόν ολοκληρώσει αυτήν την προσπάθεια. Υπολείπεται η επιστροφή στην Κύπρο μόνο ενός μικρού αριθμού λειψάνων που κατέχουν οικογένειες στην Ελλάδα.  Οι προσπάθειές μας συνεχίζονται.  Είναι ένα τραγικό κεφάλαιο, ένα κεφάλαιο που προκαλεί επιπρόσθετο πόνο στις δοκιμαζόμενες οικογένειες, οι οποίες πληροφορούνται μετά από τόσα χρόνια ότι κατείχαν και μνημόνευαν λάθος λείψανα. Παρά την πικρία και τον πόνο οι οικογένειες αυτές μας έχουν δώσει μαθήματα ανθρωπιάς και μεγαλοψυχίας και εκφράζω την απεριόριστη εκτίμηση, σεβασμό και ευγνωμοσύνη μας.

Όπως ανάφερα και προηγουμένως έγιναν λάθη.  Έστω και τώρα έχουμε υποχρέωση και ευθύνη ως πολιτεία και ως κοινωνία, εκεί που μπορούμε να διορθώσουμε αυτά τα λάθη και αυτό κάνουμε.  Όμως ο χρόνος δεν μπορεί να γυρίσει πίσω ούτε και οι προσπάθειές μας αποτελούν βάλσαμο στις πληγές που έχουν προκληθεί στις οικογένειες των συμπατριωτών μας.  Με όλη την ειλικρίνεια και σεβασμό, σ’ αυτούς που έχουν υποφέρει και τους προκαλέσαμε τόσο πόνο από τα λάθη, τις παραλείψεις ή ακόμα και την απραξία μας, έχω εκφράσει επανειλημμένα και εκφράζω και τώρα την μεγάλη μας συγνώμη.